style2
444 2 574
Işıklar Cad. No: 35/A Ataşehir / İstanbul

Damar Hastalıkları

Derin Ven Trombozu (DVT)

Derin Ven Trombozu (DVT)

Derin toplar damar sisteminde pıhtı oluşmasının tıbbı adı “derin ven thrombozu” olup kısaca DVT olarak tıp litaratüründe geçmektedir. İnternette DVT, derin ven trombozu veya ingilizce deep vein thrombosis sözcükleriyle arama motorlarından geniş bilgi alınması mümkündür. Biz ise ayrıntıya girmeden tanı, tedavi ve takip için yapılması gerekenlere kısaca değindikten sonra risk altındaki grubu tanımlayıp, korunma yöntemlerinden bahsedeceğiz. Pıhtı oluşması için:

 

DVT

 

Kanın damar içinde göllenmesi, damar duvarının hasarlı olması ve/veya kanın pıhtılaşmaya yatkın olması gerekmektedir.

 

DVT

 

DVT Nedenleri:  

  • Varis
  • Gebelik
  • Aşırı kilo
  • Uzun yolculuk (özellikle uçak)
  • Toplar damarlara dıştan bası
  • Daha önceden toplar damarlarda pıhtı oluşması
  • Felç
  • Hareketsizlik
  • Uzun süreli toplar damar yetmezliği
  • Kalp hastalığı
  • Myeloproliferatif hastalıklar
  • Yaşlılık
  • Vücudun susuz kalması
  • Travma (yaralanmalar, bacak kırıkları, kazalar)
  • Uzun süren büyük ameliyatlar
  • Doğum-lahusa
  • Kanser, radyoterapi, kemoterapi
  • Toplar damar içine bilinçsiz verilen ilaç, kan ve serumlar
  • Uyuşturucu kullanımı
  • Kan içeriğinin pıhtılaşmaya yatkın olmasına neden olan ailesel veya daha sonra oluşan (Faktör V Leiden, protein S yetersizliği, protein C yetersizliği, AT III yetersizliği, protrombin, lupus antikoru, antikardiolipin antikoru, anti B2 glikoprotein, fibrinoliz azalması, homosistinemi, nefrotik sendrom, inflamatuar barsak hastalığı) vs. etkenlerle birleştiğinde hastalık oluşmaktadır.

DVT Hastalarında Yakınmalar:

  • Baldır ve bacakta ağrı,
  • Bacak veya baldırda şişlik,
  • Pıhtının olduğu damarların etrafındaki kaslara dokunmayla ağrı,
  • Ayağın vücüda çekilmesiyle baldır kaslarında ağrı,
  • Baldır ve/veya bacakta renk değişimi veya kızarıklığın tek bacakta oluşması

DVTDVT şüphesi uyandırır ve doktorunuza acil olarak başvurmanızı gerektirir. DVT'den şüphelenilmesi için yukarıda sayılan bulgulardan bir tanesinin bile bulunması yeterlidir.Pıhtıların koparak akciğere gitmesiyle, ölümcül akciğer embolileriyle sonuçlanabilen hastalıkta, tedaviye başlanılması için şüphe bile yeterlidir. Tanı Doppler-USG incelemesinden sonra kesinleşir. Tanı DVT ise, hasta damar cerrahisi konusunda uzmanlaşmış bir doktor tarafından takibe alınmalı ve vücudunun içinde pimi çekilmiş el bombası taşıyan hastanın uyması gereken kurallar anlatılmalıdır. Pimi çekili el bombası patladığında akciğer embolisi, varlığı ise uzun zaman içinde postflebitik sendrom denilen ikincil hastalıklara neden olur. Tedavi başladıktan sonra hasta ile doktorun sürekli olarak temasta kalması gerektiğinden, telefonla ulaşarak durumlarındaki değişiklikleri ve inceleme sonuçlarını bildirmeleri gerekmektedir. Bunun için aşağıda sıralanan ortak terimlerin anlaşılması gerekmektedir: D-dimer: Vücutta pıhtı oluşumunu gösteren bir testtir. Takipteki hastalarımız genel sağlık durumlarında her hangi bir değişiklik olduğunda bu testi yaptırıp bize telefonla ulaşmaktadır. INR( uluslararası normalizasyon oranı): Kumadin isimli ilaçın vücuttaki aktivasyonunu gösterir. Doktorunuzun uygun gördüğü aralıkta bulunması tedavinin en önemli noktasıdır. Bu testin aynı labaratuarda yapılması inceleme yöntemlerindeki farklılıklardan ortaya çıkabilecek yanlış yönlenmeleri en aza indirir. Kumadin: Kanı sulandıran ve pıhtı oluşmasını engelleyen bir ilaçtır. INR ile takip edilerek her hastada doz ayarlaması yapılır. Tabletleri 5mg'dır ve ortalarında bir çentik bulunur. Hastalarla konuşulurken bir, yarım veya dörtte bir tablet olarak tarif edilir ve ortak bir dil oluşturulur. Yarım tablettin anlamı çentikten kırıldıktan sonra kalan parçadır, dörtte bir tablet ise yarım tablet ortadan kırılarak elde edilir. Bu ilacın düşük dozu etkisiz kalarak hastayı ölümcül akciğer embolisi tehlikesine sokarken, yüksek dozlarda ölümcül kanamalara neden olabilmektedir. Bundan dolayı tedavi süresince kumadin kullanım şekli, kan inceleme sonuçlarına göre ayarlanmalıdır.  

 

Derin toplar damar sisteminde pıhtı kimlerde oluşur ve nasıl korunulur? Belli riskleri taşıyan kişilerde derin toplar damarda pıhtı oluşma şansı yüksektir. Bu kişilerin belirlenmesinde ise aşağıda bulunan tabloya göre puan verilir ve risk grubu düşük, orta ve yüksek olarak ayrılır.

 

Derin Toplar Damar Sistemi

  • 41-60 yaş
  • 61-70 yaş ( 2 FAKTÖR)
  • 70 yaş ( 3 FAKTÖR)
  • Hastanın 72 saatten fazla yatağa bağlı kalması
  •  
  • DVT/PE hikayesi ( 3 FAKTÖR)
  • Variköz ven
  • Aşırı kilo (Normalden %20 fazla)
  • Büyük ameliyatlar (2 saatten uzun ameliyat planlanması, 1 saatten uzun süren ve kan nakline ihtiyaç olanlar)
  • Ameliyat öncesi uzun süre hareketsizlik (>72 saat)
  • Kalp infarktüsü
  • Kalp yetmezliği
  • Felç
  • Akciğer hastalıkları
  • Travma (kazalar sonucu yaralanmalar)
  • Pelvik cerrahi, eklem değişimi
  • Hastane yatışından önce 4 saatten uzun yolculuk
  • Pelvik veya uzun kemik kırığı hikayesi bacakta şişlik ve yarası olanlar
  • Kanser varlığı
  • Hamile veya lahusa (<1 ay)
  • İnflamatuar barsak hastalığı
  • İnfeksiyon (ateşli hastalıklar)
  • Hormon tedavisi
  • Trombofili (ailesel kan pıhtılaşma )
Yukarıda belirtilen her durum aksi belirtilmedikten sonra 1 puan alır ve derin toplar damar pıhtılaşması için hastayı düşük risk grubuna sokar. Hamilelik, lahusalık ve 4 saatten uzun uçak yolculuğu gibi günlük hayatta sık rastlanılan durumlarda sağlıklı insanlarda düşük risk grubuna girmektedir. Bu durumlarda korunma yöntemi varis çorapları, eksersiz ve ameliyat sonrası erken harekettir. Puanlar 2 ile 4 arasında ise orta, 4 veya daha yüksek ise yüksek risk grubuna giren hastalara intermitant kompresyon cihazı, kan sulandırıcı ilaçlar, damar içine konulan filtreler vs uygun koruma yöntemlerinin doktorları tarafından belirlenerek uygulanması gerekmektedir Cihaz

Toplar damar hastalıklarında tek başına veya diğer tedavi yöntemleriyle birlikte kullanılan basınç tedavisi, ilk defa 1934 yılında toplar damar bozukluğuna bağlı yaraları olan tıp doktoru Dr. Jobs tarafından tarif edilmiştir. Tedavinin amacı ayak bileklerinden başlayarak bacağın üst kısımlarına kadar düzenli olarak azalan basınç oluşturmaktır. Böylelikle ayakta durunca oluşan kan göllenmesi engellenmekte ve baldır pompası daha güçlü çalışmaktadır. Bu amaçla basınçı ayarlanmış varis çorapları geliştirilmiştir. Ayak bileklerinde yüksek basınç oluşturur ve üst kısımlara çıktıkça basınç azalır. Özel durumlarda (toplar damar hastalıklarına bağlı yaralar vs) bandajlar kullanılarak da basınç elde edilir. Bandajların üretim ve kullanma çeşitliliğinden yararlanarak değişik uygulamalar hastalığın derecesine göre ayarlanabilmektedir.

 

Yöntemler

 

Basınç tedavisinin diğer uygulama şekli ise hava ile şişirilerek bacağa basınç uygulayan botlardır. Kompresyon cihazları ile uygulanan bu tedavi özellikle bacakta şişlik yapan toplar damar yüksek tansiyonu ve lenf yolları hastalıklarında hastaya fayda sağlamaktadır. Bu cihaz sayesinde bacak dokuları arasında biriken sıvılar dolaşıma geri döner ve dokuların beslenmesi için daha uygun bir ortam oluşur. Merkezimizde tek ve dört çemberi bulunan iki ayrı alet kullanılarak sıralı basınç tedavisi uygulanmaktadır. Dört çemberli kompresyon cihazı lenfatik bozukluklarda etkili olurken, toplar damar bozukluklarına bağlı şişliklerde tek çemberli cihazımızı tercih etmekteyiz.

loading