Karotis (Şahdamar) Hastalığı
 Karotis hastalığı beyni besleyen karotis damarının daralması yada
tıkanmasıdır. Karotis hastalığı felç yada beyin fonksiyonlarının kaybı ile
karakterize bir durum olan inme nin
en önemli nedenidir.
Karotis hastalığı en sık ateroskleroz yani damar sertliğinden kaynaklanır ve
karotis hastalarının çoğunda kalp damarlarının yada bacak damarlarının hastalığı
bulunur. Yaşla karotis hastalığı artar.
Belirtileri:
Karotis hastalarının çoğunda bir şikayet yada belirti olmaz. Ancak hastalık
ilerlediğinde günün birinde aniden inme gelişebilir.
İnme bazen daha hafif şikayetlerden sonra ortaya çıkabilir. Bu şikayetler geçici
iskemik atak (TIA) ismi verilir. Bunlar; geçici körlük, kol yada bacakta geçici
felç, konuşmakta ve kelimeleri düzgün sıralamakta güçlüktür.Genellikle olay
daralmış yada tıkanmış damardan beyne zaman zaman pıhtı atması ve pıhtı ile
tıkanan beyin bölgesinin fonksiyonlarının kaybından kaynaklanır. Bu şikayetle
çoğu kez birkaç saat en fazla 24 saatte düzelir.
İnme aynı şikayetlerin 24 saatten uzun sürmesi durumudur. Yani körlük, felç,
konuşma güçlüğü ve bazen şuur kaybı uzun sürelidir. Hastaların bir bölümü bu
olay nedeni ile ölebilir. Sağ kalanların çok az bir kısmı hiç iz kalmadan
iyileşebilirken, önemli bir grup hasta sakat kalır ve genelde başkalarına
bağımlı olurlar.
Tanı:
 Şikayetler çoğu kez doktor için yol göstericidir. Doktor hastanın boynunu
dinleme aleti ile
dinleyerek karotis hastalığından şüphelenebilir. Ancak kesin
tanı çeşitli görüntüleme yöntemleri ile konur. Bunlar içinde en önemlisi Karotis
renkli doppler ultrasonografisidir.
Diğer tanı yöntemleri ise Manyetik rezonans anjiografi, Bilgisayarlı
tomografik anjiografi ve Arteriyografidir.
Tedavi:
Karotis hastalığının tedavisi karotis darlığının derecesine, beyinin
kanlanmasına ve hastanın genel durumuna göre değişir.
En yaygın ve güvenilir tedavi yöntemi karotis endarterektomisi olarak
isimlendirilen cerrahi yöntemdir. Ancak bu ameliyat operasyon başarısı %97’nin
üzerinde olan merkezlerde yapılmalıdır.
Karotis endarterektomisine alternatif bir yöntem ise karotis stentlemesidir.
Stentleme lokal anestezi ile yapılabilen ve kateterlerle darlık olan damardaki
darlığın genişletilmesi ve içeriye destek bir metal çerçevenin
yerleştirilmesidir.
Stentleme karotis endarterektomisine benzer ölçüde etkili ve başarılı bir
yöntemdir. Her ne kadar bu alandaki çalışmalar devam etmekle beraber hastanın
eşlik eden hastalıkları veya teknik nedenlerle endarterektomi ameliyatının
riskli olduğu durumlarda stentleme tercih edilebilir.
|
