style2
444 2 574
Işıklar Cad. No: 35/A Ataşehir / İstanbul

Damar Hastalıkları

Lenfodem Nedir?

Lenfodem Nedir?

Lenfödem, lenfatik (akkan) sistemdeki bozukluktan dolayı dokulardaki lenf sıvısının boşaltılamaması sonucu dokularda birikmesi nedeniyle, ilgili vücut bölgesinin (genellikle bacaklar ve kollar) şişmesidir.

Temelde 2, genelde 4 çeşit Lenfödem vardır:

  • Primer (doğuştan gelen) Lenfödem: Doğuştan lenf sisteminin bir bölümünde bozukluk vardır. Yani bebek daha anne karnında iken lenf damarları tam olarak gelişmemiştir. Fakat vücudun sağlam lenf damarları ve toplardamar sistemi bozuk olan lenf damarlarının görevini üstlenerek bir sorunun ortaya çıkmasını bir süre engeller. Lenfödem travma, ergenliğe giriş, hamilelik, enfeksiyon gibi tetikleyici faktörler ile ileri yaşlarda ortaya çıkar. Primer lenfödem bacaklarda görülür. Önce bir bacakta başlayıp zamanla diğer bacakta açığa çıkabildiği gibi, sadece bir bacakta görülebilir.
  • Sekonder Lenfödem:Bu tip lenfödemde lenf sistemi doğuştan sağlam olmasına rağmen daha sonrasında zarar görmüştür. Sekonder lenfödemin en sık görüldüğü durumlar kansere bağlı olarak yapılan cerrahi işlemler ve radyoterapi uygulamalarıdır. Burada kanserli bölge alınırken ilgili lenf nödülleride alınır. Bu da zamanla lenfatik akışı bozabilir ve lenfödeme neden olabilir. Örneğin meme kanseri tedavisinde meme ile birlikte ilgili koltuk altı lenf nodülleri alınır ve zamanla kolda lenfödem gelişebilir.
Bunun yanında kanser tedavisinde cerrahi işlem yapılmasa bile radyoterapi lenf nodüllerine zarar verdiği için lenfödem gelişme riski bulunmaktadır. Lenf nodüllerinin alınması lenfödem oluşumunun kesin olacağı anlamına gelmez. Zamanla tetikleyici faktörlerle açığa çıkabilir veya çıkmayabilir. Bu oran meme kanseri sonrası %25 iken prostat kanseri sonrası lenfödem gelişme riski %70’dir.
Lenf damarları üzerinde gelişen tümörlerde damarları tıkayarak lenfödeme neden olurlar. Ayrıca cerrahi ve büyük yaralanma sonrasında da sekonder lenfödem görülebilir.
  • Kronik Venöz Yetmezlik Sonucu Görülen Lenfödem: Başlangıçta kronik toplardamar (venöz) yetmezliği vardır. Diğer bir deyişle toplardamar sistemi (venöz sistem) kanı yeteri düzeyde kalbe geri götüremez. Özelliklede diz altı bölgede bu durum görülür. Çünkü bu bölge kalbe en uzak yoldur ve yerçekimi de bu geri dönüşe engel olur. Toplardamar sistemi tarafından kalbe götürülemeyen ve dokular arasında kalan sıvıyı lenfatik sistem götürmeye çalışır. Buda lenfatik sistemin kapasitesinin üzerinde çalışması ile sonuçlanır. Lenfatik sisteme aşırı yüklenme olur ve zamanla lenf damarlarının kapakları bozularak sıvıyı yukarı itme yeteneğini kaybeder. Bunun sonucunda da lenfödem görülür.
 
  •  Lipödem Sonucu Gelişen Lenfödem:Lipödem nedeni belli olmayan bir kadın hastalığıdır. Erkelerde çok nadir görülür. Hastalık bazen menstürayona girişde (adet dönemi)  bazen de hamilelikle başlar. İki bacaktada simetrik olarak yağ artışı vardır. Lipödem aynı şekilde kollarda da görülür. Artan bu yağ miktarı lenf sisteminin taşımakla yükümlü olduğu su ve protein miktarının artmasına neden olur. Bunun sonucunda aşırı çalışmak zorunda kalan lenf sitemi zamanla bozulur ve lipödeme bağlı lenfödem gelişir.


LENFATİK SİSTEMİNİN GÖREVİ Lenfatik sistem, dolaşım sisteminin iki ana bileşeni olan atardamar ve toplardamar sisteminden farklı olarak dokulardaki lenf sıvısını taşır.

Lenf sıvısının 4 bileşeni vardır: protein, su, ölü hücreler ve toksinler, ve bazı yağlar. Kanda bulunana protein miktarının yaklaşık yarısı ve kan akımından sızan 1-2 litre su lenfatik sistem vasıtasıyla kan dolaşımına geri döndürülür. Lenfatik sistem bu sıvıyı yeniden kan dolaşımına taşıyamazsa sıvı dokularda (örneğin bacaklarda ve kollarda) birikir ve bu da şişkinliğe neden olur. Vücudun çeşitli bölgelerinde (örneğin kasıklarda ve koltuk altlarında), lenf sıvısının akım yolu üzerinde bulunan lenf bezleri bir filtre görevi yaparak lenf sıvısının kana karışmasından önce ölü hücreleri, kanser hücrelerini, bakterileri ve toksinleri süzer ve temizler.

Lenfodem  

 

loading